Grote of Sint Jacobskerk

Gildeborden in de Sint Jacobskerk

Op 5 mei 2010 heeft de Stichting Moerman Promotie Vlissingen een drietal Gildeborden aangeboden aan het bestuur van de Sint Jacobskerk ter gelegenheid van het 700-jarig bestaan van de kerk (2008). De onthulling vond plaats door mevrouw S.E. Moerman-Wagenaar.
De gildeborden zijn ontworpen en vervaardigd door A.C. Rijken & Zonen te Koudekerke.
Hieronder vindt u een beschrijving van de voorstellingen op de borden.

Gildeborden (zie ook www.acrijken.nl )
Vanaf de middeleeuwen hadden de gilden vaak een eigen kapel, met daarin vaak een bord of afbeelding van de beschermheilige van het gilde. Na de reformatie ontstaan de typisch protestantse gildeborden. Deze gildeborden, meestal in de vorm van een epitaaf, toonden een allegaartje van afbeeldingen met betrekking tot het gilde en het betreffende ambacht. Bovendien vaak bijbelteksten en afbeeldingen die aan een toepasselijk bijbelverhaal herinnerden. In deze trant zijn ook de nieuwe gildeborden gemaakt, met dat verschil dat er omwille van de herkenbaarheid ook elementen uit deze tijd in zijn verwerkt.

Scheepsbouw:
In het middenstuk: Een Oost-Indiëvaarder in aanbouw, ontleend aan de Vlissingse gildepenning. Verder de 100-tons kraan van De Schelde, de overkapte loodsen uit 1870 en op de achtergrond de machinefabriek
Links en rechts: Scheepslampen (bakboord en stuurboord), touwen, blokken en seinvlaggen, dit heeft geen speciale betekenis.
Onderaan: Scheepsbouwergereedschappen en een streng hennep, vroeger gebruikt om de naden in schepen te dichten (breeuwen), met naam van schenker en jaartal.
Bovenaan: De Ark van Noach. Dit beeld is ontleend aan bekend Vlissings beeld van een schip (van de voorkant gezien) als het te water werd gelaten . Altijd een feestelijk moment.
Bij de Ark van Noach juist een droevig moment, daarom is de Ark weergegeven op het moment dat hij is gestrand, en Noach de Duif en Raaf loslaat, een nieuw begin.

Visserij:
In het middenstuk: Het bijbelverhaal van de wonderbare visvangst ( Joh. 21: 4-6) gesitueerd op de Rede van Vlissingen, gezien vanaf de Nolledijk . Op de voorgrond broden en vissen op een rooster. Links vangen de vissers niets, rechts is het net overvol zodat het bijna scheurt.
Het beeld is gezien zowel vanaf Vlissingen in de richting van Antwerpen als vanaf Antwerpen in de richting van Vlissingen. Op de achtergrond links het moderne Vlissingen met de Boulevard en Sardijntoren. De tegenoverliggende stad rechts is het oude Vlissingen met Van Dishoeckhuis, Sint Jacobskerk, Lampsinshuis en Bomvrije toren. Geheel in protestantse traditie is Jezus niet afgebeeld, de beschouwer staat a.h.w. op Zijn plaats.
Links en rechts: Vissersgereedschappen , netten, een vissersboei en diverse vissen. Al deze voorwerpen zijn te zien in het Historisch Museum Arnemuiden.
Onderaan : Zeeuwse fossiele schelpen (uit de Westerschelde) en een lint met jaartal en naam van de schenker. De Jacobsschelp is de fossiele voorloper van de tegenwoordige en is afgebeeld als LEVEND schelpdier (van onderaf te zien)
Bovenaan: een Vlissings/Arnemuidse Hoogaars. Deze schepen waren in bouw hetzelfde.

Koophandel:
In het middenstuk: Een Oost-Indiëvaarder en een containerschip. Op de voorgrond de belangrijkste instrumenten waardoor het varen op de wereldzeeën mogelijk werd: Een kompas, een scheepskijker en een Jacobsstaf.
Links en rechts : Een globe met West- en Oost- Indie, daarachter de Vlissingse vlag en de Nederlandse vlag in oude uitvoering. Op de vaatjes de emblemen van de Verenigde Oost-Indische Compagnie en de West-Indische Compagnie.
Verder de koloniale planten nootmuskaat (bovenaan), katoen (gele bloem), kruidnagel (rode bloem onderaan), tabak (vaatje links) en kaneel (vaatje rechts)
Onderaan : het embleem van Cornelis Lampsins, de man die aan de wieg stond van Vlissingen als handelsstad. Daar rondom naam van de schenker en jaartal.
Bovenaan : de gelijkenis van de parel van grote waarde.( Mattheus 13:45-46)
De Parel weegt zwaarder als het bezit van de koopman, hier weergegeven door het Lampsinshuis en een parel op een weegschaal.

Fotografie: Marijn Kluijfhout