Herdenkingsconcert grote brand 1911. Zaterdag 10 september om 20.00 uur

De kerkdeur gaat open om 19.30 uur. De toegangsprijs bedraagt € 10 / 8

In september staan we stil bij de trieste gebeurtenis van 5 september 1911 toen de Grote of Sint Jacobskerk door een grote uitslaande brand bijna volledig in as werd gelegd. We herdenken dit door middel van een orgelconcert door Jos Vogel, organist van de Sint Jacobskerk.

Bij dit concert zullen alle orgels worden bespeeld. Er zal muziek klinken van organisten die ooit verbonden waren aan deze kerk, zoals psalmen van Joos Verschuren Reynvaan en koraalbewerkingen van Anton Pieter Varel (1865-1933). Varel was de organist van de Sint Jacobskerk ten tijde van de grote brand. We hebben hiervoor de medewerking van Marjo Schilling (sopraan) uit Vlissingen, die de psalmen van Joos Verschuren Reynvaan zal zingen. Verder klinkt er orgelmuziek van diverse componisten, ooit gespeeld door Anton Pieter Varel tijdens een orgelconcert in de Sint Jacobskerk.

Tijdens het orgelconcert zal videokunstenaar Martijn Grootendorst beelden projecteren van de Sint Jacobskerk voor, tijdens en na de brand. De presentatie van deze beelden zal het concert een bijzondere dimensie geven.

De brand ontstond rond het middaguur en werd om half twee in de middag door Adriaan Geelhoed aan de politie gemeld. Hij deed dit nadat drukkersknechten van uit de drukkerij van zijn vader, uit het dak van de kerk rookkolommetjes zagen opstijgen. De drukkerij Geelhoed was gevestigd aan de Oude markt. De brandweer was snel ter plaatse, maar slecht georganiseerd en zonder goed materiaal was de brandweer machteloos. De opperbrandmeester Van Wemelsfelder had hier over al vaak tevergeefs aan de bel getrokken. Nog geen drie kwartier later stond het dak en de toren in de brand en was de strijd eigenlijk al verloren. Om 15.10 stortte met een donderend geraas de spits met alles erop en eraan in een regen van vuur naar beneden.
Om 16.00 uur kon het sein brand meester worden gegeven. Het nablussen duurde nog volop tot ver in de volgende dag. Pas tegen de avond was het mogelijk om binnen de kerkmuren te komen en van wat men daar aantrof werd men er niet vrolijker op. Van de inventaris, het orgel, de vloer, de banken en het dak was niets meer over. Wat restte waren de geblakerde buitenmuren, een paar bogen en nissen en het basisdeel van de toren.
Als oorzaak stelde men vast dat onvoorzichtig optreden bij de reparatie van een dakgoot door een loodgieter het moet zijn geweest.
De Kerkvoogdij en het gemeente bestuur namen de restauratie/herbouw van de kerk en de toren voortvarend ter hand.
Precies 44 maanden na deze ramp kon Ds. Voorhoeve in een bijzondere dienst de herstelde kerk in mei 1914 weer inwijden, nadat er op 30 april ter gelegenheid van de verjaardag van prinses Juliana al voor het eerst weer carillonklanken over de stad hadden geklonken.
Ook bij deze catastrofe gold: "Elk nadeel heeft zijn voordeel". Men heeft bij de herbouw meteen gebruikgemaakt van de mogelijkheid om het grootste deel van de bebouwing tegen de kerkmuren te slopen waardoor de kerk zijn oorspronkelijke uiterlijk terug kreeg.

N.B. Uitgebreide informatie over de brand en het herstel van de kerk en de toren is te vinden in het boek: "Zeven eeuwen Sint Jacobskerk" wat is uitgegeven ter gelegenheid van de restauratie van de Sint Jacobskerk 1997/1998 (uitgever De Koperen Tuin Centrum De Veste Goes)